13 شهریور 1399 - 19:47
آشنستان

آشسنستان

از خیابان آتشگاه به سمت اصفهان ، دست راست ، کوچه ای به نام «صد و ده » وجود دارد که از آن وارد آشنستان می شویم. محله قدیمی و چسبیده به مادی قمیش است . این محله به جهت قرار گرفتن آن در طرح ساماندهی نازوان شاهد ساخت سازهای بی رویه از جمله برج سازی و یا ساختمان های مرتفع نبوده است. محله آشنستان در جنوب منارجنبان و کوه آتشگاه قرار گرفته است و در واقع مابین آن دو می باشد. اگر چه امروزه متأسفانه بر اثر خشکسالی و کم آبی عمده مردم زحمتکش آن از استعداد باروری زمین­های خود بی بهره اند اما در ایامی نه چندان دور زیبایی و برکات ان بسیار بوده است. آشنستان در عرض جغرافیایی 38 دقیقه و 32درجه و طول جغرافیایی 34 دقیقه و 51 درجه قرار دارد و ارتفاع ان از سطح دریا 1595 متری می باشد . مولف «فرهنگ جامع نام ها و آبادی های کهن اصفهان» ویژگی های طبیعت غنی آن را نسبت به بسیاری از روستاها و یا محلات ماربین بالا ارزیابی کرده و زیبایی های این منطقه را جمع شده یا فراهم امده,؛ در آشنستان می داند.مهریار؛ از وفور درختان به و گلابی و نیز تبحر مردمان آن در تکثیر و انتشار درختان سخن گفته است. استاد جلال الدین همایی در توصیف سمت جنوب کوه آتشگاه ؛ از روستاها و مزارعی مانند مورجان و مارمار و متعلقات آشنستان یاد کرده است.

در باب وجه تسمیه آشنستان مطالبی متعدد آمده است از دید فرهنگ عامه، به نقل از یکی از ساکنان آن ( حیدر علی زارع چاووشی) که  میگوید: اینجا آشپزخانه بزرگان یا کسانی بوده که در کوه آتشگاه مستقر بوده و یا به زیارت و انجام آداب و آئین ها به آنجا می رفتند، چرا که وسایل و امور پخت و پز در اینجا صورت می گرفته و در حقیقت آشنستان مطبخ و یا جایگاه طبخ آنان بوده است.

به گفته آقای مجتبی نصر اصفهانی ؛ شهرت آشنستان بدین روی بوده است که همه محلات و یا مناطق اطراف، آنجا را می شناختند و اگر کسی دنبال کار یا فعالیتی بود بدانجا می رفت و برایش کاری فراهم می کردند، آنجا احساس غربت نمی کرد و به او احسان می کردند  و آشنایی و صفا در آنجا رواج داشت مرحوم محمد مهریار نیز در ابتدا به این که آشنستان محل یا جایگاه طبخ غذا و طعامی مانند آش بوده است باور داشته، اما پس از آن، گونه ای دیگر نتیجه میگیرد ومینویسد: ولی با تاملات بعدی متوجه شدم که نام این دیه از «آش» مشتق نشده است و ریشه آش و مشابه آن اَش و اَشَن و همه اینها از ریشه« ا»ُ و حرف «ش» تشکیل یافته و ترتیب اشتقاق آن در نام بسیاری از دیه ها و جاها می آید چنان که می توان فکر کرد که اصلا حرف «ش» با «آب» در واژه های اشن، آشنستان و نیز آشیان و یا آشیان یک ترکیب کهنه را نشان می دهد، مفید معنی آب.

در مورد آشنستان باید دانست که واژه از سه جز ترکیب یافته« آ +ش+  ستان» جز اول واژه «آو» است به معنای آب و جز  دوم «شن»  به معنای جا و محل و خانه است و جز سوم «ستان» به معنی افزایش و کثرت در محل است چنان که در گلستان و کوهستان و روی هم رفته به معنی آب ستان یا جایگاه آب است که آب در آنجا فراوان است.

از جمله آثار با قدمت آشنستان قلعه آن بوده است که امروزه جز مخروبه­ای اثری از آن برجا نیست. این قلعه از خشت و گل بوده و تزئیناتی جزئی نیز تا چند سال پیش بر نمای آن مشاهده می شد و تدریجا تخریب  و به جای آن خانه هایی احداث شده است.

به گفته آقای مصطفی تیموری، چهار برادر در این قلعه سکونت داشته اند و پس از ازدیاد نسل آنها به دست فرزندان و نوادگان آنان افتاده است. روبروی قلعه مسجدی تحت نام «جواد الائمه علیه السلام» قرار دارد. این مسجد در حال حاضر بیش از هزار متر مساحت دارد و به جای مسجدی کوچک و قدیمی بنا  گردیده است. در این نهاد معنوی به جز برگزاری نماز به ویژه نماز جماعت، متناسب با ایام تعزیت و سوگواری، و یا اعیاد، آئین ها و مجالسی برپا می شود که از جمله ­ماه­های محرم ، صفر و رمضان می باشد.

فاصله رودخانه زاینده رود تا مسجد و قلعه حدود 1500متر می شود. وفور آب در گذشته باعث دوبار لای روبی در مادی قمیش ( محدوده آشنستان) می شده است. فراوانی انواع محصولات باغی و مرغوبیت آن در آشنستان باعث شهرت آن گردیده بود و چنان که ذکر شد میوه هایی مانند به و گلابی و به جز آن گیلاس­، زردآلو و آلوچه ممتاز و کم نظیر بوده است که متاسفانه امروزه دیگر از این طراوت خبری نیست.



کد محتوا 18226

برچسب ها